Nowy Rok, nowe prawa w Illinois. Lista jest długa

31 grudnia 2025

Blisko 300 nowych przepisów wejdzie w życie w Illinois od Nowego Roku. Jeden z nich dotyczy zniesienia 1% stanowego podatku od sprzedaży artykułów spożywczych. Wprawdzie gubernator J.B. Pritzker podpisał ustawę znoszącą ten podatek, ale wiele lokalnych władz utrzymało go na zasadzie zatwierdzonych rozporządzeń.

Wśród przepisów wchodzących w życie od 2026 roku są między innymi dotyczące usuwania lokatorów nielegalnie zajmujących nieruchomość. Zgodnie z ustawą Senatu nr 1563 możliwe będzie usunięcie tzw. dzikich lokatorów z czyjegoś domu bez konieczności uzyskania wcześniej nakazu sądowego a policja może takiej osobie postawić zarzut naruszenia miru domowego. Ustawa nr 576 przedstawiona przez Izbę Reprezentantów Illinois pozwala stanowym ustawodawcom, urzędnikom i prokuratorom na żądanie usunięcia ich danych osobowych z publicznych stron internetowych. Ustawa ta przewiduje też, że urzędnicy publiczni będą mogli wykorzystywać fundusze ze swoich kampanii wyborczych na opłacenie usług ochrony osobistej oraz na ulepszenia systemów bezpieczeństwa w swoich domach, w tym na systemy alarmowe, monitoring i ogrodzenie. W 2025 roku roku stanowi prawodawcy przegłosowali przepisy mające na celu ograniczenie nieuczciwych praktyk aplikacji firm zewnętrznych, umożliwiających rezerwacje miejsc w restauracjach.  House Bill 2456 zabrania takim firmom sprzedaży rezerwacji bez zgody restauracji. Ustawa Senatu nr 212 nakłada na pracodawców obowiązek wypłacania wynagrodzenia matkom, które robią przerwy w pracy na odciąganie mleka, przez okres do roku po urodzeniu dziecka. Ustawa zabrania pracodawcom wymagania od pracownic wykorzystywania płatnego urlopu na ten cel. House Bill 1910 nakłada na biblioteki obowiązek posiadania zapasu leków na wypadek przedawkowania opioidów, takich jak nalokson. Lek ten jest często podawany w postaci aerozolu do nosa, np. Narcanu. Ustawa wymaga również, aby co najmniej jeden pracownik biblioteki był przeszkolony w rozpoznawaniu objawów przedawkowania i podawaniu leku. Ustawa Senatu nr 1195, znana również jako Prawo Anny, nakłada na policjantów w trakcie szkolenia obowiązek uczestnictwa w programach a także procedurach uwzględniających traumę. Ustawa została nazwana na cześć Anny Williams, mieszkanki metropolii Chicago, która przedstawiła tę inicjatywę legislaturze po własnych doświadczeniach związanych z dochodzeniem w sprawie napaści na tle seksualnym. Ustawa wchodzi w życie w styczniu. Illinois podejmie też pierwsze kroki w kierunku wprowadzenia wymogu stosowania bezpieczniejszego sprzętu dla strażaków. Zgodnie z zapisem nr 2409, od 2026 roku producenci odzieży ochronnej dla strażaków będą zobowiązani do pisemnego informowania o obecności w swoich produktach substancji PFAS, znanych również jako wieczne chemikalia. Liczne badania naukowe powiązały narażenie na PFAS ze zwiększonym ryzykiem zachorowania na różne rodzaje raka. Od 1 stycznia 2027 roku producenci będą mieli całkowity zakaz sprzedaży odzieży ochronnej i środków ochrony osobistej zawierających PFAS. Poprawka do ustawy o prawach człowieka w Illinois, Bill 3773, zakazuje wykorzystywania sztucznej inteligencji w decyzjach dotyczących zatrudnienia, takich jak rekrutacja, zatrudnianie i awansowanie, jeśli takie wykorzystanie prowadzi do dyskryminacji ze względu na rasę, religię, płeć i wiek. Ustawa, która wejdzie w życie 1 stycznia, będzie wymagać od pracodawców ujawniania wykorzystywania sztucznej inteligencji w decyzjach dotyczących zatrudnienia. Przepis ten może jednak potencjalnie kolidować z niedawnym rozporządzeniem ograniczającym możliwości regulowania sztucznej inteligencji przez poszczególne stany. Ustawa nr 1278 zabrania pracodawcom dyscyplinowania pracowników za wykorzystywanie służbowych urządzeń do dokumentowania przemocy domowej, przemocy seksualnej, przemocy ze względu na płeć lub innych form przemocy wobec nich lub członka rodziny. Pracodawcy muszą również zapewnić pracownikom dostęp do takiej dokumentacji i komunikacji przechowywanej na urządzeniach. Ustawa została zainspirowana historią kobiety z Nowego Jorku, która wykorzystała swoje służbowe urządzenie do udokumentowania przemocy domowej przez męża. Została za to ukarana przez pracodawcę, a później zamordowana przez męża. House Bill 1616 rozszerza prawo do płatnego urlopu dla dawców narządów na pracowników zatrudnionych w niepełnym wymiarze godzin. Zgodnie z przepisami, pracownicy mogą wykorzystać do 10 dni urlopu rocznie na potrzeby oddania narządu. Wynagrodzenie dla pracowników zatrudnionych w niepełnym wymiarze godzin za te dni będzie obliczane na podstawie średniej stawki dziennej z ostatnich dwóch miesięcy. Ustawa House Bill 3200 umożliwia osobom, które dobrowolnie rezygnują z pracy z powodu problemów ze zdrowiem psychicznym, ubieganie się o zasiłek dla bezrobotnych. Jest to trzyletni program pilotażowy, który wygasa 24 grudnia 2028 roku. Kolejny przepis dotyczy właścicieli broni. Ustawa o bezpiecznym przechowywaniu broni palnej, zabrania właścicielom broni palnej przechowywania jej w sposób niezabezpieczony w miejscach, o których wiedzą, że mogą być dostępne dla osób niepełnoletnich, lub mających problemy ze zdrowiem psychicznym, stanowiącym zagrożenie czy w przypadku osób, którym zabroniono posiadania broni palnej. Właściciele broni muszą przechowywać ją w zamkniętym pojemniku, który uniemożliwia dostęp do niej lub jej użycie przez osoby inne niż właściciel. Osoby naruszające ten przepis podlegają karze grzywny w wysokości do 10 tysięcy dolarów. Prawo nakłada również na właścicieli broni obowiązek zgłoszenia jej utraty lub kradzieży policji w ciągu 48 godzin od stwierdzenia jej braku, co stanowi skrócenie poprzedniego 72-godzinnego terminu wymaganego przez prawo. Ustawa znana jako Safe Homes Act ma na celu ochronę ofiar przemocy domowej, przemocy w związkach, napaści seksualnej i stalkingu oraz ich rodzin, umożliwiając im opuszczenie niebezpiecznego miejsca zamieszkania bez ponoszenia konsekwencji finansowych, które mogłyby utrzymać ich w niebezpiecznej sytuacji. Ustawa znana również jako ustawa Sonya Massey, zabrania organom ścigania zatrudniania funkcjonariuszy bez przeprowadzenia co najmniej 30-dniowej weryfikacji ich przeszłości. Ustawa została uchwalona w odpowiedzi na zabójstwo Sonyi Massey przez funkcjonariusza szeryfa powiatu Sangamon, Seana Graysona. Zgodnie z ustawą, departament policji lub biuro szeryfa zatrudniające funkcjonariusza musi zwrócić się do poprzednich pracodawców, w tym innych organów ścigania, o udostępnienie akt osobowych, a poprzedni pracodawcy są zobowiązani do przekazania tych informacji w ciągu 14 dni. Kandydaci są zobowiązani do podpisania dokumentu upoważniającego do ujawnienia informacji, które obejmują policyjne bazy danych dotyczące postępowań dyscyplinarnych, dokumentację służby wojskowej, historię zatrudnienia, historię przestępstw, osiągnięcia akademickie, sprawdzenie zdolności kredytowej, dokumentację dotyczącą prawa jazdy i inne. W Illinois nie będzie już przedawnienia w sprawach dotyczących handlu ludźmi dotyczącymi osób nieletnich. Ofiary tego procederu miały do tej pory 25 lat na zgłoszenie. Inna ustawa zabrania policji ustanawiania okresów oczekiwania przed przyjęciem zgłoszenia o zaginięciu osoby i nakłada na organy ścigania obowiązek natychmiastowego wprowadzenia informacji o zgłoszonej zaginiętej osobie do systemu danych organów ścigania (LEADS). Ustawa HB 1312, uchwalona jesienią tego roku w szczytowym momencie federalnych działań imigracyjnych w ramach operacji Midway Blitz, zakazuje aresztowań cywilnych w sądach w Illinois i w ich pobliżu oraz umożliwia każdemu, kto został bezpodstawnie aresztowany w sądzie lub w jego pobliżu, dochodzenie odszkodowania w wysokości do 10 tysięcy dolarów. Prawo wymaga od uniwersytetów opracowania nowych zasad dotyczących zezwalania organom ścigania na obecność na terenie kampusu oraz ogranicza szereg decyzji podejmowanych na podstawie rzeczywistego lub domniemanego statusu imigracyjnego studentów i pracowników. Licencjonowane przez stan placówki opieki dziennej są obecnie zobowiązane do umieszczenia w każdej placówce informacji o przysługujących prawach, zaostrzenia warunków udostępniania dokumentacji organom ścigania oraz opracowania planów działania na wypadek pojawienia się funkcjonariuszy imigracyjnych. Ustawa o bezpiecznych szkołach dla wszystkich: HB 3247 gwarantuje każdemu dziecku w Illinois prawo do bezpłatnej edukacji publicznej w szkołach podstawowych i średnich, niezależnie od statusu imigracyjnego. Zabrania ona szkołom wykluczania uczniów lub rodziców z programów lub zajęć ze względu na status imigracyjny, uniemożliwia szkołom zadawanie pytań dotyczących statusu imigracyjnego lub udostępnianie informacji na ten temat oraz ogranicza możliwość wstępu funkcjonariuszy imigracyjnych do szkół bez odpowiedniego nakazu i jasno określonego celu. Illinois jest też pierwszym stanem na Środkowym Zachodzie i trzynastym stanem w kraju, który zalegalizował pomoc medyczną w śmierci dla nieuleczalnie chorych mieszkańców. 12 grudnia gubernator J.B Pritzker podpisał ustawę SB 1950, znaną również jako Deb’s Law. Ustawa pozwala pacjentom z nieuleczalną chorobą i prognozą życia wynoszącą sześć miesięcy lub mniej na uzyskanie przepisanych przez lekarza leków, aby zakończyć życie na własnych warunkach. Ustawa wymaga, aby dwóch lekarzy stwierdziło, że pacjent cierpi na śmiertelną chorobę i umrze w ciągu sześciu miesięcy. Lek musi być zamówiony ustnie i na piśmie, a także musi być samodzielnie podany. Ustawa wymaga również, aby wszyscy pacjenci decydujący się na pomoc medyczną w śmierci byli w pełni poinformowani o wszystkich opcjach opieki nad osobami w ostatnim okresie życia, w tym o opiece komfortowej, hospicjum, opiece paliatywnej i kontroli bólu. Przepis wejdzie w życie dopiero we wrześniu 2026 roku. Dwie nowe ustawy, które będą obowiązywać od 1 stycznia rozszerzają zakres ubezpieczenia zdrowotnego w Illinois.  SB 2672 wymaga od ubezpieczycieli pokrycia kosztów leków markowych, jeśli leki generyczne są niedostępne, zwłaszcza gdy niedobory dostaw wpływają na dostępność leków generycznych. Dotyczy to grupowych i indywidualnych polis ubezpieczenia zdrowotnego, a także planów opieki zarządzanej w stanie Illinois. Ustawa HB 3248 nakłada na ubezpieczycieli zdrowotnych w Illinois obowiązek pokrycia kosztów depilacji laserowej, która jest uznawana za medycznie niezbędną w ramach opieki potwierdzającej tożsamość płciową. Nowa ustawa zezwala rodzinom na rozrzucanie prochów bliskich w rzekach w Illinois, jeśli ich wyznanie religijne nakazuje rozrzucanie prochów w wodzie.

PARTNERZY