Illinois może wkrótce zreformować przepisy dotyczące sprzedaży zaległych zobowiązań z tytułu podatku od nieruchomości. W sobotę wieczorem Izba Reprezentantów przyjęła – stosunkiem głosów 80 do 35, zgodnie z podziałami partyjnymi – ustawę umożliwiającą właścicielom domów zachowanie zgromadzonego w nich kapitału własnego.
Projekt ustawy Izby Reprezentantów nr. 4537 wprowadza szereg zmian do regulacji dotyczących obrotu długami podatkowymi od nieruchomości. Kluczowa zmiana zakłada, że w sytuacji, gdy właściciel domu nie ureguluje swojego zadłużenia w początkowym okresie wykupu, a jego nieruchomość zostanie zajęta i sprzedana, otrzyma on wszelkie środki stanowiące nadwyżkę finansową pozostałą po przeprowadzeniu licytacji. Zmiana ta sprawi, że Illinois – jako ostatni stan w kraju – dostosuje swoje prawo do orzeczenia Sądu Najwyższego z 2023 roku w sprawie Tyler przeciwko powiatowi Hennepin. Ustawa, przyjęta wcześniej przez Senat Illinois czeka już tylko na podpis gubernatora JB Pritzkera. W sprawie Tyler’a sąd orzekł, że proces sprzedaży narusza prawo obywateli do godziwego odszkodowania za przejęcie mienia przez rząd i orzekł, że wszelkie nadwyżki środków ze sprzedaży nieruchomości muszą zostać zwrócone właścicielowi w celu spłaty kapitału, jaki posiadał w nieruchomości. Nowe przepisy dałyby niektórym powiatom w Illinois możliwość samodzielnego wykupu tych długów i dałyby właścicielom domów większe możliwości spłaty długów. W przypadku, gdy właściciel nieruchomości zalega z opłacaniem podatków od nieruchomości, urzędnik powiatu może ustanowić na tej nieruchomości zastaw – czyli roszczenie prawne wobec majątku danej osoby, mające na celu zabezpieczenie spłaty jej długu. Zastawy te mogą być przedmiotem sprzedaży w formie certyfikatów podatkowych podczas corocznych aukcji. Często nabywają je podmioty trzecie, które zawyżają oprocentowanie i pobierają wygórowane opłaty. Na tym etapie właścicielom nieruchomości przysługuje tzw. okres wykupu, przeznaczony na spłatę zadłużenia; w tym czasie nabywcy certyfikatów są zobowiązani do dotrzymania ściśle określonych terminów powiadamiania właściciela o kolejnych etapach procedury. Jeśli właściciel domu nadal nie jest w stanie uregulować długu, nabywcy certyfikatów podatkowych mogą przejąć nieruchomość i odsprzedać ją. W ten sposób nabywcy wierzytelności podatkowych mogą wejść w posiadanie nieruchomości za cenę odpowiadającą jedynie wysokości zadłużenia – niezależnie od jej wartości rynkowej czy kapitału własnego zainwestowanego przez właściciela. Wspomniana ustawa rozwiązuje ten problem w Illinois, z jednej strony zmieniając sposób, w jaki władze powiatów przeprowadzają sprzedaż wierzytelności podatkowych, z drugiej zaś przyznając właścicielom nieruchomości prawo do zwrotu zainwestowanego kapitału własnego. Powiaty liczące ponad trzy miliony mieszkańców — w praktyce wyłącznie powiat Cook — mogą wziąć udział w programie pilotażowym w trakcie sześciu kolejnych corocznych aukcji, nabywając do 100 certyfikatów podatkowych dotyczących określonych nieruchomości mieszkalnych o niskim obciążeniu podatkowym. Będą one zobowiązane do przedkładania Zgromadzeniu Ogólnemu rocznego raportu, szczegółowo określającego liczbę nabytych przez powiat certyfikatów, ich dalsze losy oraz sposób podziału uzyskanych środków pomiędzy okręg podatkowy a właściciela nieruchomości.
