W środę, 3 czerwca w galerii Dwell Studio Chicago odbył się wyjątkowy wykład i pokaz filmowy dr Agaty Zborowskiej, zatytułowany The Visual History of Polish Chicago – Wizualna historia Polonii w Chicago.
Wydarzenie, zorganizowane przez chicagowski oddział Fundacji Kościuszkowskiej, zgromadziło licznych przedstawicieli Polonii, badaczy, studentów oraz osoby zainteresowane historią i kulturą wizualną. Dr Zborowska zaprezentowała wizualny esej, w którym połączyła projekcję nowo pozyskanych materiałów archiwalnych z narracją na żywo. Jej celem było naszkicowanie ram dla nowej, alternatywnej historii wizualnej chicagowskiej Polonii. Prezentacja opierała się na unikatowej kolekcji, którą badaczka tworzy od 2024 roku, obejmującej ponad dwa tysiące amatorskich filmów i domowych nagrań, przekazanych przez ponad pięćdziesiąt rodzin i osób prywatnych. Prelegentka zachęcała publiczność do refleksji nad tym, co te często pomijane i niedoceniane materiały mówią o historii Polonii w Chicago: o tym, jak kolejne pokolenia polskich imigrantów postrzegały siebie, jak budowały poczucie przynależności, jak kreowały swoją widoczność w wieloetnicznym mieście oraz jak podtrzymywały więzi z ojczyzną. W drugiej części wykładu dr Zborowska omówiła, w jaki sposób ten polsko‑amerykański projekt może wzbogacić szersze badania nad tożsamością diaspory, kulturą wizualną oraz społecznym życiem obrazów. Podkreśliła, że amatorskie filmy, często traktowane jako materiały prywatne i nieformalne, są niezwykle cennymi źródłami wiedzy o codzienności, emocjach i doświadczeniach migracyjnych. Agata Zborowska jest stypendystką programu Marie Skłodowska‑Curie, badaczką związaną z University of Chicago, KU Leuven oraz Uniwersytetem Warszawskim. Współpracuje z chicagowską Polonią, tworząc i zabezpieczając największą w historii kolekcję amatorskich filmów dokumentujących życie polskich Amerykanów w XX wieku. Jej prace były wspierane przez liczne instytucje, m.in. Komisję Europejską, Fundację Kościuszkowską, Narodowe Centrum Nauki i National Film Preservation Foundation.
