Jest już gotowy projekt ustawy rozdzielający stanowiska Ministra Sprawiedliwości i Prokuratora Generalnego. Zdaniem autorów projektu, zmiana ustawy Prawo o prokuraturze oraz niektórych innych ustaw ma ustanowić niezależność prokuratury.
„W proponowanych przepisach zawarto szereg mechanizmów chroniących prokuraturę od ingerencji ze strony władzy wykonawczej i wspierających zapewnienie jej podmiotowości, apolityczności i autonomii” – przekonuje Ministerstwo Sprawiedliwości w komunikacie. Autorzy proponowanych zmian zwracają uwagę, że rozwiązania wprowadzone ustawą Prawo o prokuraturze z 2016 roku zapewniły Prokuratorowi Generalnemu istotny wpływ na bieżącą działalność prokuratury – pozwoliły zapoznawać się z prowadzonymi postępowaniami, uzyskiwać informacje o zamierzeniach prokuratorów, a także wpływać na ich decyzje, a nawet na rozstrzygnięcia procesowe. Ponadto w ich ocenie utworzenie funkcji Prokuratora Krajowego jako pierwszego z zastępców Prokuratora Generalnego, które mogło zapewnić oddzielenie sfery politycznej od sfery merytorycznej działalności prokuratury, okazało się niewystarczające. W komunikacie Ministerstwa Sprawiedliwości czytamy, że jedną z najważniejszych zmian zawartych w proponowanej ustawie to sposób powołania Prokuratora Generalnego – bezwzględną większością głosów Sejm, za zgodą Senatu. Kandydatów na stanowisko Prokuratora Generalnego będzie mogło zgłosić co najmniej 35 posłów lub co najmniej 15 senatorów, Krajowa Rada Prokuratury, Rada Główna Nauki i Szkolnictwa Wyższego oraz organizacje pozarządowe, których zadania statutowe obejmują ochronę demokratycznego państwa prawnego, praworządności i praw człowieka. Na stanowisko Prokuratora Generalnego będzie mogła zostać powołana osoba, która spełnia łącznie trzy ustawowe przesłanki. Po pierwsze, jest prokuratorem powszechnej jednostki organizacyjnej prokuratury w stanie czynnym albo prokuratorem Instytutu Pamięci Narodowej w stanie czynnym. Po drugie, posiada co najmniej 20-letni staż na stanowisku prokuratora lub sędziego, w stanie czynnym. A po trzecie, zajmowała stanowisko prokuratora przez okres 10 lat bezpośrednio poprzedzających dzień zgłoszenia kandydatury na stanowisko Prokuratora Generalnego. Wśród proponowanych zmian jest też ustanowienie Rady Społecznej przy Prokuratorze Generalnym i wprowadzenie Krajowej Rady Prokuratury, a także wprowadzenie niezależności budżetowej prokuratury. Projekt ustawy został wpisany do wykazu prac legislacyjnych i programowych Rady Ministrów. Planowany termin przyjęcia projektu ustawy przez rząd to czwarty kwartał tego roku. „Projekt zostanie poddany szerokim konsultacjom publicznym, które mogą wpłynąć na jego ostateczny kształt” – podkreśla resort sprawiedliwości w komunikacie.
