Prokurator generalny Illinois, Kwame Raoul, ogłosił zwycięstwo w sporze prawnym z administracją prezydenta Donalda Trumpa dotyczącym dostępu osób niebędących obywatelami USA do szeregu finansowanych ze środków publicznych programów z zakresu ochrony zdrowia, edukacji i pomocy społecznej.
„Jestem dumny z odniesienia tego zwycięstwa prawnego, które chroni jedne z naszych najważniejszych programów pomocy społecznej” – oświadczył Raoul. „Nadal będę sprzeciwiał się arbitralnym i niezgodnym z prawem działaniom administracji Trumpa oraz wykorzystywał wszelkie dostępne mi środki do walki z bezprawnymi zarządzeniami” – zapewnił prokurator. W poniedziałek sędzia federalny w Rhode Island zablokował próbę administracji Białego Domu, która chciała zobowiązać stany do weryfikacji obywatelstwa lub legalnego statusu imigracyjnego osób ubiegających się o dostęp do takich usług jak program Head Start, interwencyjna pomoc w kryzysach zdrowia psychicznego, schroniska dla bezdomnych oraz wiele innych programów. Pozew kwestionował próbę rozszerzenia przez administrację Trumpa zakresu stosowania ustawy sprzed trzech dekad – Personal Responsibility and Work Opportunity Reconciliation Act z 1996 roku, będącej sztandarową reformą systemu świadczeń socjalnych wprowadzoną przez administrację byłego prezydenta Billa Clintona. Ustawa ta między innymi zakazuje przyznawania określonym kategoriom osób niebędących obywatelami USA świadczeń federalnych, takich jak Medicaid czy program tymczasowego wsparcia dla potrzebujących rodzin (TANF). Po wejściu ustawy w życie agencje federalne wydały dla stanów wytyczne, w których zinterpretowano przepisy tak, by wykluczyć z dostępu do świadczeń kluczowe usługi społeczne, dotychczas dostępne dla wszystkich. Jednak wkrótce po objęciu drugiej kadencji w 2025 roku Donald Trump wydał rozporządzenie wykonawcze zatytułowane: „Zakończenie finansowania polityki otwartych granic z pieniędzy podatników”, w którym polecił agencjom federalnym dostosowanie swoich programów tak, aby „zapobiec sytuacji, w której środki pochodzące od podatników działają jak magnes i napędzają nielegalną imigrację do Stanów Zjednoczonych”. W lipcu 2025 roku kilka agencji federalnych ogłosiło zmianę interpretacji przepisów z 1996 roku. Przykładowo departament sprawiedliwości ogłosił uchylenie wcześniej wprowadzonych wyjątków dla programów uznawanych za niezbędne dla ochrony życia i bezpieczeństwa – w tym programów poradnictwa i interwencji kryzysowej, usług z zakresu ochrony dzieci, działań na rzecz przeciwdziałania przemocy i znęcaniu się oraz usług dla ofiar przemocy domowej. Departament zdrowia i opieki społecznej zmienił z kolei swoje dotychczasowe zasady, wyłączające program Head Start oraz wybrane programy zdrowia publicznego z wymogu weryfikacji statusu prawnego. Do innych instytucji, które rozszerzyły wymóg weryfikacji statusu prawnego jako warunek uzyskania świadczeń, należały: departament edukacji, departament pracy oraz departament mieszkalnictwa i rozwoju miast. Illinois, wraz z koalicją prokuratorów generalnych z 21 innych stanów rządzonych przez Demokratów, złożył pozew kwestionujący nowe przepisy. Argumentowano między innymi, że zmiana interpretacji narusza ustawę o procedurze administracyjnej (Administrative Procedure Act), która zobowiązuje organy administracji do publikowania stosownych zawiadomień i uwzględniania opinii publicznej przed wprowadzeniem nowych regulacji. Jeszcze we wrześniu 2025 roku sędzia Mary S. McElroy – powołana na to stanowisko przez Donalda Trumpa – wydała wstępne postanowienie sądowe (tzw. preliminary injunction), blokujące egzekwowanie przepisów określanych przez nią mianem polityki „pokaż mi swoje dokumenty”. „Jeśli rządowy plan wejdzie w życie, weryfikacja statusu imigracyjnego stanie się konieczna, aby osoby te mogły skorzystać z pomocy w sytuacjach kryzysowych dla ofiar przemocy domowej i weteranów, schronisk dla bezdomnych, jadłodajni, programów wsparcia w kryzysie psychicznym oraz wielu innych usług” – napisała McElroy. W miniony poniedziałek uwzględniła wniosek skarżących stanów o wydanie wyroku w trybie uproszczonym, uznając komunikaty agencji za niezgodne z prawem i zakazując im ich egzekwowania. Postanowienie to nie zabraniało jednak agencjom wprowadzania nowych przepisów, o ile zostaną one przyjęte w drodze właściwej procedury administracyjnej, obejmującej podanie ich do publicznej wiadomości i umożliwienie zgłaszania uwag.
